Je boekt geen zonvakantie meer, je boekt een ontmoeting met een wolf. Steeds meer reizigers plannen hun vakantie rond de plekken waar de natuur zichzelf herstelt: bossen waar wolven teruglopen, rivieren waar bevers weer dammen bouwen en bergen waar de lynx weer jaagt. Het heet rewilding-toerisme en het is op dit moment een van de snelst groeiende reisvormen van Europa.
Wat is rewilding eigenlijk
Rewilding betekent dat natuurgebieden zo veel mogelijk aan zichzelf worden overgelaten, met als doel dat de oorspronkelijke dieren en planten vanzelf terugkomen. Soms helpt de mens een handje, door een paar dieren uit te zetten en daarna weg te blijven. Op de Engelse Wikipediapagina over rewilding wordt het goed samengevat: niet beheren, maar loslaten. Reisorganisaties zagen de afgelopen jaren de vraag naar trips rond deze projecten flink stijgen, vooral onder reizigers die genoeg hebben van de standaard stranden en skipistes.
De wisent is het symbool van de comeback
Geen dier staat zo symbool voor rewilding als de Europese bizon, ook wel wisent genoemd. In 1927 was het dier in het wild volledig uitgestorven, er waren nog maar 54 exemplaren over, allemaal in dierentuinen. Via een streng gecontroleerd fokprogramma lopen er nu weer duizenden wisenten rond in Polen, Roemenië en delen van Duitsland. De wisent is daarmee het bewijs dat een soort echt kan terugkomen van de rand van uitsterven. Wil je zelf wisenten in het wild zien, dan heb je in Zuid-Roemenië de beste kans. Wil je weten hoe, lees dan ons artikel over de wilde bizons in de Roemeense Karpaten.
Waar je in Europa de wolf kunt spotten
De wolf is terug, en niet een beetje. Vanuit kleine populaties in Italië en Oost-Europa heeft het dier zich de laatste decennia over bijna het hele continent verspreid, van Duitsland tot Nederland. Voor wie het dier echt wil zien, is dat lastig, wolven vermijden mensen actief. Toch zijn er plekken waar de kans groter is dan elders: de Abruzzen in Italië, het Beierse Woud in Duitsland en de Carpaten in Slowakije. Lokale gidsen organiseren er nachtelijke speurtochten op spoor en keutels, met een kans op een echte glimp bij zonsopgang.
Opvallend is dat de terugkeer van de wolf niet overal met evenveel enthousiasme wordt begroet. Schapenhouders in grensstreken melden regelmatig aanvallen op hun vee, en dat zorgt voor stevige discussies in gemeenteraden en provinciehuizen. Voor reizigers is dat juist een reden om met een erkende gids te gaan: die kent niet alleen de beste plekken, maar ook de spanningen die bij de comeback van een groot roofdier horen.
Lynx-safari's in de Harz en de Pyreneeën
De lynx is de stille comeback-kampioen van Europa. Het dier werd in het Harzgebergte in Duitsland begin deze eeuw opnieuw uitgezet en telt daar inmiddels een gezonde populatie. Specialistische gidsen in de Harz bieden tochten aan waarbij je met warmtebeeldcamera's op zoek gaat naar sporen. In de Spaanse Sierra de Andújar leeft de nog zeldzamere Iberische lynx, een van de meest bedreigde katachtigen op aarde, waarvoor fotografen soms dagenlang in een schuilhut wachten.
De Nederlandse bever als dichtstbijzijnde voorbeeld
Je hoeft niet naar de Karpaten te vliegen om rewilding in actie te zien. In 1988 werden de eerste zes bevers na 150 jaar afwezigheid weer uitgezet in de Biesbosch. Dat kleine begin groeide uit tot duizenden dieren, verspreid van Brabant tot Overijssel. In de Biesbosch en de Oostvaardersplassen kun je met een gids in de vroege ochtend of avondschemering op zoek naar de dammen en de dieren zelf. Het is misschien minder spectaculair dan een wolf in Italië, maar wel het bewijs dat rewilding ook gewoon in je eigen achtertuin werkt.
Zo plan je een verantwoorde rewilding-trip
- Boek altijd via een lokale, erkende gids of natuurorganisatie, nooit op eigen houtje het gebied in
- Houd afstand en gebruik een verrekijker of telelens, benader dieren nooit actief
- Reis buiten het hoogseizoen, de meeste wilde dieren zijn dan actiever en minder verstoord
- Combineer met wandelen of fietsen, de beste observaties gebeuren vaak onderweg en niet vanuit een auto
- Kies accommodaties die winst terug investeren in natuurbeheer, dat houdt het ecosysteem in stand
Waarom dit precies nu zo aanslaat
Rewilding-reizen passen bij een bredere behoefte: reizigers willen weer iets voelen wanneer ze op pad gaan, in plaats van gewoon een plekje op een strandbed. Een ontmoeting met een wild dier dat er honderd jaar geleden nog niet was, geeft net dat beetje extra spanning dat een zonnebank niet biedt. Het past in hetzelfde rijtje als reizen die draaien om de beste sterrenhemel van Europa of een strooptocht door de Lofoten: je plant de trip niet om een stad af te vinken, maar om een natuurervaring die je nergens anders krijgt. En het mooiste is dat je niet per se ver weg hoeft: of je nou een weekend naar de Biesbosch gaat of een week naar de Roemeense Karpaten, je kijkt mee met een stukje natuur dat zichzelf letterlijk aan het herstellen is.